Sakshi
Sep 8, 2026 08:15 AM IST
Read Time: 3 mins
‘హనుమాన్ అంశ్‌’ హిందీ సినిమా అమోఘ విజయం సాధించిన దరిమిలా ఇప్పుడు అందరి దృష్టి ‘నీమ్ కరోలీ బాబా’ ఎవరనే అంశంపై నిలిచింది. భక్తి, సేవ, సరళ స్వభావాలతో మెలుగుతూ, ఎన్నో ఆసక్తికరమైన ఆధ్యాత్మిక కథలతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందిన ఆధ్యాత్మిక గురువు నీమ్ కరోలి బాబా. ఉత్తరాఖండ్‌లోని క్యాంచీ ధామ్ నుంచి అమెరికా వరకు ఆయన ఆధ్యాత్మిక ఖ్యాతి వ్యాపించింది. కరోలి బాబాకు సంబంధించిన పలు విశేషాలు, భక్తులలో ప్రచారంలో ఉన్న కథలు ఇప్పటికీ ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తున్నాయి.
‘నీమ్ కరోలి’ పేరు ఎలా వచ్చింది?
నీమ్ కరోలి బాబా అసలు పేరు లక్ష్మణ్ నారాయణ్ శర్మ అని చెబుతారు. ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని నీమ్ కరోలి గ్రామంతో ఆయనకు అనుబంధం ఉన్న కారణంగానే ఈ పేరు ప్రసిద్ధి చెందినట్లు తెలుస్తోంది. ప్రాచుర్యంలో ఉన్న కథనం ప్రకారం.. ఒకసారి బాబా టికెట్ లేకుండా రైలులో ప్రయాణించడంతో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని నీమ్ కరోలి స్టేషన్‌లో దింపేశారు. ఆ తర్వాత రైలు ముందుకు కదల్లేదని, భక్తులు కోరడంతో బాబాను మళ్లీ రైలులోకి ఎక్కించగా రైలు కదిలిందని చెబుతారు. అయితే ఇది ప్రధానంగా భక్తులు, అనుచరుల్లో ప్రచారంలో ఉన్న కథ మాత్రమేనని తెలుస్తోంది.
‘మహారాజ్ జీ’గా కూడా ప్రసిద్ధి
నీమ్ కరోలి బాబా 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అక్బర్‌పూర్ ప్రాంతంలో జన్మించినట్లు సమాచారం. ఆయన పేరు లక్ష్మణ్ నారాయణ్ శర్మ అని చెబుతారు. సాధు జీవితాన్ని స్వీకరించిన ఆయన భక్తుల్లో ‘మహారాజ్ జీ’గా కూడా ప్రసిద్ధి చెందారు. హనుమంతుడికి పరమ భక్తునిగా పేరొందారు. ఆయన అనుచరుల్లో కొందరు ఆయనను హనుమంతుడి అంశం లేదా అవతారంగా భావిస్తుంటారు. క్యాంచీ ధామ్‌లోని హనుమాన్ ఆలయం ఆయన భక్తి సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన భాగంగా నిలిచింది.
ఎప్పుడూ కంబళితోనే ఎందుకు కనిపించేవారు?
నీమ్ కరోలి బాబా ఫొటోలను పరిశీలిస్తే ఆయన కంబళి కప్పుకుని కనిపిస్తారు. ఆ కంబళి ఆయన వ్యక్తిత్వానికి ప్రత్యేక గుర్తింపుగా మారింది. అయితే ఆయన కంబళి ధరించడానికి గల కారణం అందుబాటులో లేదని తెలుస్తోంది. కొందరు అనుచరులు దానిని ఆయన వైరాగ్యానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. ఆడంబరాలకు దూరంగా సాధారణ జీవనశైలిని అనుసరించిన ఆయనకు కంబళి క్రమంగా ప్రత్యేక గుర్తింపుగా మారింది.
క్యాంచీ ధామ్‌కు ఆ పేరు ఎందుకు వచ్చింది?
ఉత్తరాఖండ్‌లోని నైనిటాల్-అల్మోరా మార్గంలో ఉన్న క్యాంచీ ధామ్ పేరు వెనుక కూడా ఆసక్తికరమైన కారణం ఉంది. స్థానిక సమాచారం ప్రకారం.. అక్కడి రహదారిపై ఉన్న రెండు పదునైన హెయిర్‌పిన్ మలుపులు కత్తెర ఆకారాన్ని పోలి కనిపిస్తాయి. అందుకే ఈ ప్రాంతానికి ‘క్యాంచీ ధామ్’ అనే పేరు వచ్చినట్లు చెబుతారు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతం ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా ఉండటంతో ప్రతి ఏడాది పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు ఇక్కడికి వస్తుంటారు.
1964లో హనుమంతుని విగ్రహ ప్రతిష్ఠ
క్యాంచీ ధామ్ నీమ్ కరోలి బాబా మహారాజ్‌తో అనుబంధం ఉన్న ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశం. బాబా తొలిసారిగా సుమారు 1961లో ఈ ప్రాంతానికి వచ్చినట్లు కథనం పేర్కొంటోంది. అనంతరం ఇక్కడ ఆశ్రమం, హనుమాన్ ఆలయం నిర్మాణానికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలు ముందుకు సాగాయి. 1964 జూన్ 15న హనుమంతుడి విగ్రహానికి ప్రాణప్రతిష్ఠ జరిగినట్లు పేర్కొంటారు. ఈ తేదీనే క్యాంచీ ధామ్ స్థాపనా దినోత్సవంగా పరిగణిస్తూ ప్రతి ఏడాది జూన్ 15న కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
రామ్ దాస్ నుంచి స్టీవ్ జాబ్స్ వరకు..
నీమ్ కరోలి బాబా శిష్యుల్లో అమెరికన్ ఆధ్యాత్మిక గురువు రామ్ దాస్ పేరు ప్రముఖంగా వినిపిస్తుంది. ఆయన అసలు పేరు రిచర్డ్ ఆల్పర్ట్. హార్వర్డ్‌లో సైకాలజీ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేసిన ఆయన 1967లో భారత్ పర్యటన సందర్భంగా బాబాను కలిశారు. ఆ తర్వాత ఆయన జీవితంలో కీలకమైన మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయని చెబుతారు. యాపిల్ సహ వ్యవస్థాపకుడు స్టీవ్ జాబ్స్ కూడా భారత్ పర్యటనలో క్యాంచీ ధామ్‌కు వెళ్లారు. ఫేస్‌బుక్ సహ వ్యవస్థాపకుడు మార్క్ జుకర్‌బర్గ్ కూడా ఇక్కడికి వచ్చినట్లు, అనంతరం ఈ ప్రయాణాన్ని తన జీవితంలోని ముఖ్యమైన అనుభవాల్లో ఒకటిగా పేర్కొన్నారని అంటారు. నీమ్ కరోలి బాబా 1973 సెప్టెంబర్ 11న బృందావన్‌లో కన్నుమూశారు. దశాబ్దాలు గడిచినా ఆయనపై భక్తుల విశ్వాసం పెరుగుతూ వస్తోంది. దేశ, విదేశాల నుంచి క్యాంచీ ధామ్‌కు భక్తులు తరలివస్తుంటారు.
ఇది కూడా చదవండి: చెరకు తోటల్లోనే పుట్టి, చెరకు తోటల్లోనే పెరిగి..
