ఏఐతో వైద్యరంగం గందరగోళం.. సమస్య ఎక్కడుంది?

వైద్య రంగంలో కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) వినియోగం రోజురోజుకూ విస్తరిస్తోంది. ముఖ్యంగా స్కాన్లను విశ్లేషించడం, అసాధారణ పరిస్థితులను గుర్తించడంలో ఏఐ ఇప్పటికే స్థానం సంపాదించింది. అయితే చికిత్సలను సూచించడం, క్లినికల్ నిర్ణయాలకు సహకరించడం వంటి స్కాన్లకు మించిన వినియోగాల విషయంలో వైద్యులు మాత్రం వెనకడుగు వేస్తున్నారు. ఇందుకు ప్రధాన కారణం ఏఐ సామర్థ్యంపై వాస్తవ ప్రపంచంలో సరిపడా ఆధారాలు లేకపోవడమేనని వారు చెబుతున్నారు.

స్కాన్లలో ఏఐకి స్పష్టమైన ఆధారం ఎక్కడ?
ఇమేజింగ్‌ రంగంలో ఏఐకి ఆదరణ లభించడానికి ఒక ముఖ్య కారణం దాని పనితీరును సులభంగా గుర్తించే అవకాశం ఉండటం. ఒక స్కాన్‌ను ఏఐ సరిగ్గా చదివిందా? అందులోని అసాధారణ పరిస్థితిని గుర్తించిందా? అనే విషయాలను స్పష్టమైన ఫలితాలతో పోల్చుకోవచ్చు. దీంతో ఏఐ పనితీరును నిర్ధారించడం కొంత సులభమైంది. అయితే చికిత్స సూచనలు లేదా క్లినికల్ నిర్ణయాలకు సంబంధించిన ఏఐ సాధనాల పనితీరును అంచనా వేయడం అంత సులభం కాదు.

‘ఎవిడెన్స్ గ్యాప్’పై వైద్యుల అనుమానాలు
రేడియాలజీ, డయాగ్నస్టిక్స్‌ పరిధిని దాటి ఆసుపత్రుల్లోకి ఏఐ సాధనాలను తీసుకెళ్లేందుకు కంపెనీలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. అయితే వైద్యులు మాత్రం ముందుగా వాటి వాస్తవ పనితీరుకు సంబంధించిన ఆధారాలను చూపించాలని కోరుతున్నారు. కొత్త ఔషధం లేదా వైద్య పరికరాన్ని ఉపయోగించే ముందు దాని ప్రభావం, భద్రతపై ఆధారాలు కోరినట్లుగానే ఏఐ విషయంలోనూ అదే ప్రమాణాలను పాటించాలని వారు భావిస్తున్నారు. ఈ కారణంగా కొన్ని ఏఐ ప్రాజెక్టులు ఆసుపత్రుల్లో వినియోగ దశకు చేరకముందే కొనుగోలు ప్రక్రియలోనే నిలిచిపోతున్నాయి.

74 శాతం మందిని వేధిస్తున్న ‘డెస్కిల్లింగ్’ భయం?
2026లో అమెరికాకు చెందిన వైద్యులు, నర్సులపై నిర్వహించిన ఓ సర్వేలో రెండు అంశాలు ప్రత్యేకంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్నట్లు వెల్లడైంది. 74 శాతం మంది ఏఐపై అధికంగా ఆధారపడటం వల్ల వైద్య నిపుణుల స్వంత నైపుణ్యాలు క్రమంగా తగ్గిపోయే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్యంగా ఏఐ తప్పు చేసినప్పుడు దాన్ని గుర్తించే మానవ సామర్థ్యం కూడా తగ్గిపోవచ్చని వారు భావిస్తున్నారు. దీనినే ‘డెస్కిల్లింగ్’గా పేర్కొంటున్నారు. అదే సర్వేలో మరో 74 శాతం మంది ఏఐ తప్పుడు సమాచారాన్ని నమ్మకంగా అందించడంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఉదాహరణకు లేని వైద్య అధ్యయనాలను ఉన్నట్లుగా పేర్కొనడం లేదా తప్పు సమాచారాన్ని వాస్తవంలా చూపించడం వంటి సమస్యలు వైద్య రంగంలో తీవ్ర పరిణామాలకు దారితీయవచ్చు. ఏఐపై ఆధారపడే కొద్దీ దాని తప్పులను గుర్తించే మానవ పరిశీలనా సామర్థ్యం తగ్గితే ఈ రెండు ప్రమాదాలు పరస్పరం మరింత ప్రభావితం అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.

మార్పును వ్యతిరేకిస్తున్నారా?
వైద్యులు ఏఐని వ్యతిరేకిస్తున్నారని చెప్పడం కంటే, ఆధారాల కోసం వారు పట్టుబడుతున్నారని చెప్పవచ్చు. వైద్య నిర్ణయాల్లో పొరపాట్ల ప్రభావం నేరుగా రోగులపై పడే అవకాశం ఉండటంతో కొత్త సాంకేతికతను స్వీకరించే ముందు దాని ప్రభావానికి ఆధారాలు ఉండాలని వైద్య రంగం కోరుతోంది. ఏఐ సాధనం పనిచేస్తున్నదని నిరూపించాల్సిన బాధ్యత దాన్ని అభివృద్ధి చేసి విక్రయించే సంస్థలపైనే ఉండాలని వైద్యులు భావిస్తున్నారు.

ఉపయోగకరమైన ఏఐని స్వాగతించాలి
అయితే అతిగా జాగ్రత్త వహించడం వల్ల ఉపయోగకరమైన సాంకేతికతలను కూడా దూరం చేసే ప్రమాదం ఉంది. పత్రాల నిర్వహణను తగ్గించడం, ఔషధాల మధ్య ప్రమాదకర పరస్పర చర్యలను గుర్తించడం, వైద్యులకు రోగులతో ఎక్కువ సమయం గడిపే అవకాశం కల్పించడం వంటి ప్రయోజనాలను కొన్ని ఏఐ సాధనాలు అందించే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల పూర్తిగా అవును లేదా కాదు అనే విధానం కంటే, వాస్తవ ప్రపంచ అధ్యయనాలు, పనితీరు నిర్ధారణ, స్పష్టమైన పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలతో దశలవారీగా ఏఐని అమలు చేయడం కీలకంగా మారుతోంది. వైద్యుల నైపుణ్యాలను తగ్గించకుండా వాటిని మరింత బలోపేతం చేసే విధంగా ఏఐని రూపొందించడం  భవిష్యత్తులో ముఖ్యమైన అంశంగా మారనుంది. 

ఇదీ చదవండి: ఐదు నిమిషాల టెస్ట్‌తో అల్జీమర్స్ బయటపడుతుందా?