Sakshi
Nov 29, 2025
Read Time: 2 mins
పెద్దదోర్నాల: రాష్ట్రంలో డిసెంబర్ 1వ తేదీ నుంచి వన్యప్రాణులను లెక్కించనున్నారు. 1, 2, 3 తేదీల్లో మాంసాహార జంతువులైన పెద్దపులి, చిరుతపులి, ఎలుగుబంట్లు, రేచుకుక్కలు, అడవిపిల్లులను, 6, 7, 8 తేదీల్లో గడ్డి జాతులను తిని బతికే దుప్పులు, సాంబార్, జింకలు, కుందేళ్లు తదితర శాకాహార వన్యప్రాణులను ప్రత్యక్షంగా చూసి నమోదు చేయనున్నారు.
వన్యప్రాణుల లెక్కింపు అయినా.. ప్రధానంగా పెద్దపులుల సంఖ్య ఎంత అనేది కీలకం. ఎందుకంటే అడవిలో పెద్దపులి సంచరిస్తుంటే ఆ అడవి సమతుల్యంగా ఉంటుంది. రాష్ట్రంలో పులుల సంతతి పెరిగేందుకు నల్లమల అడవి ఒక రక్షణ ఛత్రంగా మారింది. నల్లమలలో పులుల సంతతి గణనీయంగా పెరుగుతోంది.
ఈ క్రమంలోనే రాజీవ్గాంధీ పులుల అభయారణ్యంగా ఏర్పాటైన నల్లమల పులుల అభయారణ్యం.. ప్రస్తుతం నాగార్జున సాగర్–శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్గా ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా నాలుగేళ్లకు ఒకసారి పులుల సంఖ్యను లెక్కిస్తారు. ఆలిండియా టైగర్ ఎస్టిమేషన్లో భాగంగా మన రాష్ట్రంలో అటవీశాఖ అధికారులు శాస్త్రీయంగా వీటిని లెక్కించనున్నారు.
సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో పెద్దపులుల సర్వే
1వ తేదీ నుంచి అడవిలో మాంసాహార, శాకాహార జంతువుల్ని ప్రత్యక్షంగా చూసి నమోదు చేయనున్నట్లు ప్రకాశం జిల్లా పెద్దదోర్నాల అటవీ రేంజి అధికారి హరి తెలిపారు. నల్లమల అభయారణ్యంలోని ప్రతి బీట్లో ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తారని చెప్పారు. పులుల గణనలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉపయోగిస్తున్నామన్నారు. గతంలో పులులు, చిరుతలు, ఇతర వన్యప్రాణులను వాటి పాదముద్రల ఆధారంగా లెక్కించేవారు.
అయితే, అవి అరణ్యంలోని పలు ప్రాంతాల్లో సంచరిస్తుండటంతో కచ్చితమైన సంఖ్య తేలేది కాదు. ప్రస్తుతం సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులోకి వచ్చింది. పులి సంచారం ఉన్న ప్రాంతాల్లో కెమెరా ట్రాప్లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. వీటి నుంచి వెలువడే ఆల్ఫ్రారెడ్ బీమ్ పరిధిలోకి జంతువు రాగానే కెమెరా చిత్రీకరిస్తుంది. 15 క్షణాల్లో మళ్లీ కెమెరా సిద్ధమవుతుంది.
చిత్రాల్లో పులి శరీరంపై చారికల ఆధారంగా లెక్కింపు చేపడతారు. దీంతోపాటు కొత్తగా అందుబాటులోకి వచ్చిన ఎకోలాజికల్ యాప్ను ఉపయోగించి ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్ల ద్వారా వన్యప్రాణుల వివరాలను సేకరిస్తారు. నూతన శాస్త్రీయ పరిజ్జానంతో పాటు, పులుల పాదముద్రలు, మలము, చెట్ల మొదళ్లపై పులుల గోళ్ల రక్కుల ఆనవాళ్లను సైతం పరిగణలోకి తీసుకుని పులుల గణనను పకడ్బందీగా నిర్వహిస్తారు.
ఇందుకోసం సిబ్బందికి శిక్షణ ఇచ్చారు. జనవరి 1వ తేదీ నుంచి నల్లమల అభయారణ్యంలోని దట్టమైన ప్రాంతాల్లో ట్రాప్ కెమెరాలను ఏర్పాటు చేసి వాటిలో నిక్షిప్తమైన పులుల చారికల ఆధారంగా పూర్తిస్థాయి సమాచారాన్ని క్రోడీకరించి పులుల సంఖ్యను ప్రకటిస్తారు.
పులుల సంఖ్య పెరిగేందుకు చర్యలు
దేశంలో పులుల సంతతి పెరిగేలా అధికారులు పటిష్ట చర్యలు చేపడుతున్నారు. వాటికి ఆహారంగా ఉపయోగపడే జింకలు, దుప్పులు, అడవిపందుల పెరుగుదలకు అనుకూల ఆవాసం కల్పించేందుకు నిరంతర కృషిచేస్తున్నారు. అడవిలోని నిషిద్ధ ప్రాంతాల్లోకి జనం వెళ్లకుండా కట్టుదిట్టమైన చర్యలు చేపడుతున్నారు. పెద్దపులి చాలావరకు మాటేసి ఆహారాన్వేషణ చేస్తుంది.
పొదల్లో దాక్కుని, నీటి వనరులున్న ప్రాంతాల్లో నీరు తాగేందుకు వచ్చే జంతువులను మాటేసి పట్టుకుంటుంది. అడవుల్లో నివసించే పులి జీవితకాలం 10–15 ఏళ్లు మాత్రమే. సంరక్షణ కేంద్రాల్లో ఇవి 20 ఏళ్ల వరకు జీవిస్తాయి. పులి సంతానోత్పత్తి కాలం 93 నుంచి 112 రోజులు. సాధారణంగా నవంబర్–ఏప్రిల్ మధ్య వీటి సంతానోత్పత్తికి అనుకూలం.
ఆడపులి కలయికకు కొన్ని రోజులు మాత్రమే అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఒక కాన్పులో 3–4 పిల్లలను కంటాయి. పిల్లల సంరక్షణ సాధారణంగా ఆడపులే చూస్తుంది. వీటిలో మరణాల రేటు కూడా అధికంగానే ఉంటుంది. పులిచర్మం, దంతాలు, ఎముకలు, వెంట్రుకలకు గిరాకీ ఉండటంతో వేటగాళ్ల బారిన పడుతుంటాయి. వాటి తగ్గుదలకు ఇది ఓ ప్రధాన కారణం.
